Công trình dân cư Housing Pilon ở Ljubljana, Slovenia

Công trình dân cư Housing Pilon ở Ljubljana, Slovenia
Thứ sáu, 03 Tháng 12 2010 07:19 Ashui.com
Công trình dân cư Housing Pilon tọa lạc tại thành phố Ljubljana, Slovenia được thiết kế bởi công ty kiến trúc Bevk Perovic Arhitekti và xây dựng trong thời gian từ năm 2004 đến 2008. Công trình với diện tích 11.500 m2 này có vị trí bất thường, ngay tại một mỏ khai thác đá bên cạnh trục vành đai giao thông của thành phố Ljubljana.



Những phần còn lại của mỏ khai thác đá trước đây như một "vết thương tổn" trên không gian cảnh quan thiên nhiên với một công trình lò vôi cũ kỹ được xây dựng bằng đá ngay tại góc của khu đất, vốn là một công trình bảo vệ cho tượng đài văn hóa. Câu hỏi được xác định ra là bằng cách nào có thể bố trí một khối công trình dân cư mới có quy mô lớn lên trên một khu vực cảnh quan mỏng manh như vậy, và bằng cách nào có thể bảo tồn mỏ khai thác đá và đồng thời thiết kế một công trình biểu tượng tương tác với trục đường cao tốc ngay bên cạnh khu đất.

Địa điểm thiết kế được xử lý một cách khéo léo. Bức tường đá được giữ lại, chống sự sụp đổ và được trồng lên bằng các thực vật xanh. Công trình Housing Pilon có 140 căn hộ đuợc xây dựng thành một khối phức hợp bao gồm 2 khối nhà độc lập, từng khối này được tiếp tục chia thành 2 bên được kết nối với nhau bằng các khu vực giao tiếp cộng đồng. Các bên này được dịch chuyển theo hình dạng bề mặt khu đất và hình thành nên các không gian cộng đồng khác nhau. Lối vào bằng bêtông được bố trí phía trước công trình còn sân vườn xanh được bố trí phía đằng sau.





Tổ chức bên trong của công trình được thiết kế theo ý tưởng 'tập trung' của những điều kiện thành phố theo phương đứng: các căn hộ dành cho một người, kích thước nhỏ hơn được bố trí tại phần thấp của các tòa nhà. Phía bên trên chúng là các căn hộ cao 2 tầng đuợc thiết kế theo dạng biệt thự sân trong xung quanh các không gian thông tầng thoáng đãng. Các căn hộ penthouse cao cấp kích thước nhỏ được bố trí trên cùng. Các thể loại căn hộ khác biệt này được lộ ra bên ngoài một cách rõ ràng trên mặt đứng công trình, nhưng đồng thời hình ảnh toàn thể của công trình hiện lên là một khối đồng nhất.



Các mặt đứng được thiết kế như sự tác động lẫn nhau của các thành phần mở và đóng. Các ban công kính với lan can màu vàng cùng với các tủ chứa đồ được làm bằng các tấm ximăng lưới thép màu đen nhạt. Các tủ chứa đồ này trở thành một phần của mặt đứng và là vật dụng phân chia giữa các căn hộ dân cư.





Công trình dân cư Housing Pilon trông bắt mắt hơn với việc mô phỏng theo hình bóng của đồi núi, thể hiện đặc tính của khu vực vốn là khu mỏ khai thác đá trước đây và đồng thời trông như một công trình biểu tượng cho khu vực, một điểm định hướng trên trục vành đai tròn của thành phố Ljubjana.





KTS Vũ Linh Quang - Công ty Kiến trúc ARDOR Architects (biên dịch từ ArchDaily)

“Nội cảnh” từ truyền thống tới hiện đại

“Nội cảnh” từ truyền thống tới hiện đại
Thứ sáu, 10 Tháng 12 2010 05:43 KT&ĐS
Năm 2010 người Nhật bản đặc biệt là giới kiến trúc sư rất tự hào vì một lần nữa hai kiến trúc sư của họ đã được nhận chung giải thưởng Pritzker ("Nobel của kiến trúc"). Ba lần trước đó giải thưởng này đã được trao cho Kenzo Tang (1987), Fumihico Maki (1993) và Tadao Ando (1995).

Giải Pritzker được trao hàng năm cho những kiến trúc sư có nhiều cống hiến cho nhân loại và đặc biệt sáng tạo ra những tác phẩm mang những tư tưởng mới cho kiến trúc. Cô Kazuyo Sejima (SN 1956) và anh Ryue Nishizawa (SN 1966) rất vinh dự nhận giải thưởng này. Họ thuộc hàng kiến trúc sư trẻ của Nhật nhưng đã có các công trình khắp nơi trên thế giới. Kiến trúc của họ mang tính đương đại đặc trưng cho cuộc sống hiện tại.

Ảnh bên chụp trong ngôi nhà A. Nhờ cách sắp xếp lệch mà ánh sáng vào được trung tâm của các khối, cũng như khu vườn xung quanh tràn vào cả trong nhà. Sự hoà trộn giữa kiến trúc và thiên nhiên
Truyền thống và hiện đại

Mấy năm gần đây trên diễn đàn kiến trúc nước ta, chủ đề đi tìm bản sắc kiến trúc hiện đại nhưng mang đậm nét truyền thống của Việt Nam luôn được nhắc tới. Đây là chủ đề mà những nước mang văn hoá triết lý phương đông rất coi trọng. Ở châu Âu mối liên hệ giữa truyền thống và hiện đại được các kiến trúc sư khai thác bắt đầu từ nửa sau thế kỷ 19. Đây là một trong những xu hướng để phát triển kiến trúc. Nhiều kiến trúc sư lấy đó là nguồn khởi đầu trong công việc sáng tạo của mình.

Vấn đề đặt ra là phải hiểu thấu đáo thế nào là truyền thống và thế nào là hiện đại. Nhiều người cho rằng kiến trúc hiện đại là công trình phải có nhiều kính và được trang bị các máy móc hiện đại. Ngay từ khái niệm ban đầu đã sai rồi thì không thể dẫn đến một kết quả tốt được. Việc mời gọi các chuyên gia tư vấn nước ngoài là điều dễ hiểu. Đất nước chúng ta nhiều năm chìm đắm trong đau khổ, tất cả mọi thứ đều tụt lùi so với các nước tiên tiến. Nhưng cũng nên cẩn trọng trong việc lựa chọn vì không phải kiến trúc sư nước ngoài nào cũng giỏi và có tâm cả. Để có được chuyên gia thích ứng đã khó rồi nhưng phía chúng ta tìm được người để tư vấn cho họ cũng không dễ gì. Trong cuốn phim nói về công việc xây dựng sân vận động “tổ chim” ở Bắc Kinh, hai kiến trúc sư thiết kế người Thuỵ Sĩ Herzog và De Meron đã từng tâm sự, chiếc chìa khoá quan trọng để cho đồ án được thành công là sự cộng tác với hoạ sĩ Ai Wei Wei, một trong những hoạ sĩ có nhiều ảnh hưởng nhất Trung Quốc hiện tại. Anh là một nghệ sĩ rất am tường văn hoá Trung Quốc nhưng đồng thời còn một điều quan trọng khác nữa là anh đã từng sống và làm việc tại New Yord trên mười năm nên rất hiểu người tây muốn và nghĩ gì. Sự gắn bó hợp tác của họ vượt qua cả tình đồng nghiệp đã đưa công trình đi đến đỉnh cao.


Nhà truyền thống Nhật Bản với sự chuyển giao của không gian từ trong ra ngoài thông qua tường bằng giấy mờ. Âm hưởng “thiền” trong không gian

Đi tìm bản sắc dân tộc là điều rất quan trọng nhưng cũng không vì thế mà quá gượng ép. Người làm công tác sáng tạo không thể bị gò bó gượng ép được, nếu không sẽ không sáng tạo được nữa, chỉ mang nặng tính hình thức coppy. Chúng ta phải hiểu một điều rằng, kiến trúc chỉ có một mục đích duy nhất là đem lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho con người mà thôi.

Trong rất nhiều cuộc phỏng vấn với hai kiến trúc sư Kazuyo Sẹima và Ryue Nishizawa về tính truyền thống trong các công trình của họ. Họ đều phủ nhận khi thiết kế đồ án đã có ý tưởng đó trong đầu. Nhưng tính truyền thống vẫn in đậm trong các tác phẩm của họ thì cũng là một điều dễ hiểu vì họ sinh ra và lớn lên ở đất nước Nhật Bản, tiếp nhận một sự giáo dục ở nơi đây nên điều đó xảy ra là một lẽ rất tự nhiên thôi.

Nhà truyền thống Nhật Bản

Để hiểu hơn tính truyền thống trong các công trình của họ, ta trở lại cội nguồn của sự việc. Kiến trúc sư Kazuyo Sejima bắt đầu sự nghiệp của mình trong văn phòng của Toyo Ito, một trong những kiến trúc sư hàng đầu Nhật Bản hiện tại. Ông đưa ra luận điểm về cách cảm nhận không gian rất khác nhau với người châu Âu. Kiến trúc như các hòn đá, người châu Âu tìm tòi khai thác không gian bằng cách khoét rỗng các hòn đá đó. Nhưng cái mà người Nhật Bản quan tâm chính là các “khoảng trống” ở giữa các hòn đá đó. Những khoảng trống hư không được ông thể hiện rất thành công ở khu nhà Media Library tại thành phố Sendai ở Nhật.


Nhà truyền thống Nhật Bản với những tấm tường trượt. Không gian được chia nhỏ hay nới rộng. Các không gian đều có cung bậc giá trị như nhau.

Cũng không có gì là khó hiểu cả nếu ta để ý tới nhà cổ truyền của Nhật. Những ngôi nhà này thường có mặt bằng được tổ hợp bởi các Tatami (một loại chiếu của Nhật có kích thước 90 x 180cm). Kết cấu của những ngôi nhà này thường bằng gỗ được dựng lên rất đơn giản và rõ ràng. Đó là mục đích để sau khi có động đất thì tất cả cột và dầm đều được tái sử dụng. Trong nhà, các tường ngăn được làm rất nhẹ và có thể trượt được, nhờ đó mà các không gian có thể được chia nhỏ hay mở rộng ra tuỳ theo ý muốn. Do sự phân chia linh hoạt này nên không có sự phân bậc giữa các không gian, các không gian đều có cung bậc quan trọng như nhau. Một điều đặc biệt nữa đối với lối sống của người Nhật là các đồ vật được đặt trong những không gian này khi chúng được sử dụng, và chúng đem đến “ý nghĩa” cho không gian đó. Xong công việc rồi thì chúng được cất đi nơi khác, để lại một không gian hoàn toàn trống rỗng. Đó là khoảng trống mà người Nhật Bản quen thuộc từ xưa.

Nói đến kiến trúc Nhật Bản ta không thể không nhắc tới các khu vườn bí mật ở bên trong ngôi nhà. Các khu vườn “zen” này đã tạo mối liên hệ giữa con người và thiên nhiên, giữa tâm linh và trời đất. Sự trung chuyển từ trong nhà ra ngoài vườn thông qua một số phần tử kiến trúc như hàng hiên hay những bức tường trượt bằng giấy mờ đã tạo ra một âm hưởng “thiền” trong không gian rất riêng của kiến trúc Nhật Bản.

Ảnh bên : Khối to nhất có một phần kính ở trên mái, nó trở thành sân trời ở giữa nhà

Kiến trúc hiện đại

Để tiếp nối tính truyền thống hai kiến trúc sư Kazuyo Sejima và Ryue Nishizawa không theo hình thái của kiến trúc cổ truyền như những mái cong hay những hoạ tiết ở những ngôi chùa hay lăng tẩm mà tìm đến ý nghĩa của không gian Nhật Bản.

Đầu tiên phải kể tới tính đơn giản và rõ ràng trong cách phân chia các chức năng. Sự đơn giản tới mức tối đa trong cách bố trí mặt bằng cũng như việc sử dụng các phần tử kiến trúc cùng một màu trắng, không bộc lộ tính cách vật liệu tạo nên cảm giác trống rỗng. Chỉ có không gian được biểu hiện mạnh nhất.

Mỗi công năng được giới hạn rõ ràng bởi những tường ngăn “khép kín” tạo nên một khối riêng biệt. Chúng hoàn toàn đứng biệt lập, có cấp bậc như nhau và chỉ liên hệ với nhau khi cần thiết thông qua các ô mở hay vật liệu tường bằng kính.

Hệ kết cấu rất rõ ràng mạch lạc, các cột chịu lực luôn được tính toán để có được tiết diện nhỏ nhất. Chúng được thiết lập trên mạng lưới chia đều nhau. Vì những lý do đó ta mất đi cảm giác của kết cấu, tạo nên sự “xuyên suốt” trong không gian.

Sự tìm tòi về giới hạn của những không gian bên trong hay bên ngoài cũng như sự liên hệ giữa chúng với nhau mang nhiều ảnh hưởng của kiến trúc truyền thống xuất phát từ những tấm tường trượt.

House A, Tokyo, 2006

Anh Ryue Nishizawa vào làm việc trong văn phòng của cô Kazuyo Sejima năm 1990. Đến năm 1995, anh trở thành cộng sự và họ thành lập văn phòng SANNA. Sau đó, năm 1997 anh mở văn phòng riêng nhưng hai người vẫn luôn cộng tác với nhau cho những công trình lớn. Ngôi nhà A (kiểu đặt chữ rất hay được sử dụng bởi các kiến trúc sư Nhật Bản) được thiết kế bởi văn phòng kiến trúc sư Ryue Nishizawa.

Ảnh bên : Sự khai thác không gian theo chiều cao để tạo ra các tầm nhìn khác nhau.

Ngôi nhà được thiết kế cho chủ nhà sống độc thân nhưng luôn đón tiếp nhiều bạn bè. Vì thế không gian bên trong được khai thác mở rộng và mang tính cách cộng đồng. Hoàn toàn trái ngược với tư duy của Tadao Ando cho tư tưởng về nhà ở là sự hướng nội và linh thiêng khi khai thác các khoảng tối. Ở đây ngôi nhà như muốn bộc lộ ra ngoài, ánh sáng tràn ngập trong không gian.

Nằm trên một khoảnh đất khoảng 6m chiều rộng và 21m chiều dài, ngôi nhà không xây hết giới hạn mà được tổ hợp bởi một chuỗi các khối nhỏ bên trong có kích thước khác nhau. Mỗi khối chứa đựng mỗi công năng khác nhau, những đồ vật đặt trong từng không gian mang đến ý nghĩa cho không gian đó. Khối to nhất được đặt ở giữa và có một phần kính ở trên mái, vì thế nó được coi như khoảng sân trời của nhà. Sự vận chuyển trong không gian không có điểm bắt đầu và lúc kết thúc, việc lưu thông tự do tạo ra sự xuyên suốt trong không gian.

Sự sắp xếp lệch của các khối về mặt bằng cũng như mặt cắt cho phép ánh sáng tự nhiên vào được trung tâm của từng khối, cũng như khu vườn xung quanh tràn vào cả trong nhà. Điều đó đã tạo nên sự “hoà trộn” giữa kiến trúc với thiên nhiên. Cộng với sự sắp đặt khéo léo của những chậu cây trong nhà, tất cả công trình trở thành một khu vườn lớn. Sự dàn cảnh cho việc sắp xếp giữa trong và ngoài còn mang một tính nghệ thuật, nghệ thuật xếp đặt (installation) xuất hiện gần đây.


Ảnh từ phòng ngủ, sự khai thác tầm nhìn theo chiều cao.

Khi được hỏi trong một cuộc phỏng vấn về tư tưởng kiến trúc của mình, hai kiến trúc sư Kazuyo Sejima và Ryue Nishizawa đã trả lời: “Chúng tôi luôn muốn tạo ra một âm hưởng trong kiến trúc, đó là phong cảnh, một phong cảnh đem đến sự thanh thản cho con người, cho cuộc sống. Một điều khác nữa là chúng ta đang sống ở một xã hội đương đại, tất cả mọi thứ đã thay đổi so với thế kỷ trước. Điều mà chúng tôi quan tâm là làm sao xây dựng cho một xã hội mới”.

Với những ý nghĩa “mỏng manh nhẹ nhàng, xuyên suốt và phi vật liệu” kiến trúc của họ được đánh giá là biểu tượng cho cuộc sống hiện tại, cuộc sống trong một thế giới “ảo” hay một thế giới của computer và internet. Đằng sau đó cũng phải kể đến sự không ngại mạo hiểm của dân tộc Nhật Bản khi muốn thử nghiệm những sáng tạo mới. Chỉ có cách đó mới giúp đất nước họ vượt lên được phía trước.


ảnh trái : Mô hình bảo tàng nghệ thuật đương đại ở thành phố Kanazawa. Sự tổ hợp của các khối hình học đơn giản.
ảnh phải : Mô hình khu nhà kính trong bảo tàng nghệ thuật Toledo ở Ohio, Mỹ. Sự biến đổI hình thái của các khối công năng bằng cách làm tròn các cạnh.


ảnh trái : Mô hình khu nhà đa chức năng tại tỉnh Onishi, Nhật. Các khối công năng hoàn toàn biến dạng khỏi hình học cơ bản
ảnh phải : Khu nhà tổ hợp chức năng của trường đại học Bách khoa Lausanne, Thuỵ Sĩ. Các công năng được phân chia theo sự thay đổi lên xuống của sàn nhà. Sự khai thác không gian theo chiều đứng.


ảnh trái : Mô hình toàn cảnh ngôi nhà. Sự tổ hợp của các khối riêng lẻ chứa đựng các công năng khác nhau.
ảnh phải : Đồ vật đặt trong không gian đem ý nghĩa cho không gian đó


ảnh trái : Mặt tiền ngôi nhà đơn giản, hiện đại, rất khác với những ngôi nhà xung quanh.
ảnh phải : Sự xuyên suốt trong không gian.


“Biểu đồ ý tưởng” minh hoạ mặt bằng của ngôi nhà. Cách thể hiện ý tưởng thường được sử dụng của văn phòng SANNA.
Vũ Hoàng Sơn, Giảng viên khoa kiến trúc – nội thất, Đại học Mỹ thuật và Thiết kế Geneva, Thuỵ Sỹ
ảnh: Hisao Suzuki

Học viện Evelyn Grace ở Brixton, TP London (Anh)

Học viện Evelyn Grace ở Brixton, TP London (Anh)
Thứ tư, 15 Tháng 12 2010 06:47 Ashui.com
Học viện Evelyn Grace ở Brixton, thành phố London (Anh) đã mang đến không chỉ là sự đa dạng cho cơ sở giáo dục của một phần năng động và cổ kính của thành phố này, mà còn là một công trình khác biệt cho khu vực hiện chiếm đa số bởi các công trình dân cư.

Học viện Evelyn Grace hoàn thành năm 2010 với thiết kế của văn phòng kiến trúc Zaha Hadid Architects với sự tham gia thiết kế của Zaha Hadid và Patrik Schumacher. Công trình được quản lý dự án bởi Capita Symonds, kết cấu của Arup, dự toán của Davis Langdon, cảnh quan của Gross Max, âm học của Sandy Brown Associates cùng rất nhiều các đơn vị tư vấn phụ khác liên quan.



Học viện Evelyn Grace mang đến một công trình mở, trong suốt và thân thiện với con người cho quá trình khôi phục đô thị của cộng đồng khu vực địa phương. Địa điểm mang tính chiến lược của khu đất với vị trí nằm giữa hai con đường dân cư huyết mạch đã mang lại hình dáng gắn kết chặt chẽ một cách tự nhiên của công trình. Công trình mang lại một đặc điểm đô thị và đặc điểm nhận dạng mạnh mẽ trong khu vực địa phương cũng như các khu vực lân cận xung quanh. Nó mang đến một môi trường trao đổi học tập đảm bảo sự tương tác năng động về mặt không gian đến sinh viên. Công trình được các kiến trúc sư thiết kế nhằm mang lại một bầu không khí lành mạnh cho sự phát triển các hoạt động giáo dục.











Nhằm gìn giữ hình thái giáo dục của "trường học trong trường học", thiết kế của học viện Evelyn Grace đã tạo nên những đường nét chia cắt tự nhiên trong các không gian có công năng cao với việc mang lại cho từng trường học của 4 trường học một đặc điểm nhận dạng riêng biệt, cả bên trong cũng như bên ngoài các công trình. Các không gian này mang lại những môi truờng giáo dục rộng lớn cùng với chiều cao tối đa cho phép ánh sáng tự nhiên, thông gió và những chất liệu tinh tế, thẩm mỹ cao nhưng bền chắc. Các không gian chung chia sẻ bởi 4 trường học được bố trí để khuyến khích sự giao tiếp cộng đồng xã hội bên trong một hệ thống riêng biệt của những khu vực hòa quyện chung lại với nhau để hình thành nên không gian giáo dục chung. Tương tự, không gian chung bên ngoài, nhằm khuyến khích sự giao tiếp, đã được thiết kế bằng cách sắp xếp từng lớp các không gian cộng đồng và giảng dạy tại các tầng khác nhau dựa trên sự hội tụ của các công năng đa dạng.









Học sinh tại các trường ở giữa đi trực tiếp vào một trong hai trường học từ những sân hiên tại tầng một. Do thiết kế không yêu cầu học sinh của các trường này phải sử dụng bất kỳ cầu thang chính nào (ngoại trừ trong trường hợp thoát hiểm), vì thế tránh được sự giao tiếp với các trường khác. Mỗi trường được dàn trải trên 2 tầng lầu, kết nối bên trong với nhau bằng một cầu thang đơn trung tâm. Tầng hai là nơi bố trí các tiện ích chung có lối vào từ tầng trên của các trường trung học. Tầng trệt có các không gian tiện ích chung có lối vào từ khu vực cảnh quan bên ngoài.




Hai trường học phía bên trên có lối vào riêng biệt từ các lõi cầu thang giao thông phía cuối công trình đến tầng 3. Trường học phía trên số 2 có lối vào từ khu vực sân hiên của nó tại tầng 1. Trường học phía trên số 1 có lối vào từ góc tây nam của khu đất tại tầng trệt. Kính được sử dụng tối đa cho cầu thang để tiện việc giám sát học sinh. Các tiện ích tại tầng trệt có lối vào từ lõi giao thông có vị trí tốt nhất trong 3 lõi giao thông của công trình. Ngoài ra nhằm tạo sự linh hoạt trong việc ra vào công trình, lõi giao thông trung tâm có lối vào cho các học sinh của các tầng phía trên, nhưng phải đi ngang qua khu vực quản lý chính để thuận tiện trong việc quản lý.

Khách sẽ vào công trình thông qua khu vực quản lý chính và có thể dễ dàng tiếp cận bất kỳ trường học nào từ lõi giao thông trung tâm. Giáo viên cũng có thể chọn các lối vào khác nhau để thuận tiện hơn trong việc quản lý và giám sát học sinh.














Học viện được chia cắt một cách hiệu quả giữa tầng đế nơi bố trí các tiện ích chung với các trường học riêng biệt phía trên. Các trường học được tổ chức theo phương ngang nhằm giảm thiểu giao thông phương đứng khi các học sinh vào học tại các trường riêng biệt. Các trường ở giữa được bố trí tại tầng 1 và tầng 2, cùng với các trường học phía trên chiếm toàn bộ tầng 3.

Các không gian tiện ích chung phù hợp với thời gian ngoài giờ học được bố trí tại tầng trệt với các không gian tiện ích khác dành riêng cho việc giảng dạy như các giảng đường, các phòng thí nghiệm khoa học được bố trí giữa các trường học tại khu vực trung tâm tại tầng 2 và tầng 3 nhằm mang lại sự thuận tiện để có thể sử dụng bởi một trường hoặc hơn một trường khi yêu cầu.



KTS Vũ Linh Quang - Công ty Kiến trúc ARDOR Architects (biên dịch từ ArchDaily)

Ngôi nhà Culver - công trình kiến trúc xanh ở Chicago (Mỹ)
Thứ hai, 06 Tháng 12 2010 20:08 Ashui.com
Đồ án thiết kế gần đây trong "Giải thưởng AIA Chicago cho những thiết kế chưa đuợc xây dựng 2010", ngôi nhà Culver đã dấy lên sự tranh luận về thiết kề bền vững trong nhóm tư nhân tại khu vực cộng đồng danh tiếng Gold Coast tại thành phố Chicago, bang Illinois, Mỹ. Một công trình phức hợp được thiết kế để lấy chứng chỉ Vàng của chuẩn đánh giá công trình xanh LEED. Cả không gian văn phòng và 8 căn hộ dân cư đều được các kiến trúc sư thiết kế một cách kỹ càng với các không gian hiệu quả về năng lượng và ngập tràn ánh sáng tự nhiên.



Ban giám khảo đã nhận định rằng mặt bằng đồ án thiết kế công trình Culver rất thông minh và đây là một phương án thiết kế đẹp. Đấy là việc thiết kế các mặt bằng đa dạng của các căn hộ dân cư mà ban giám khảo nhận định rằng "nó phá vỡ đi hình thức thông thường của việc có các mặt bằng giống nhau tại mỗi tầng" và không ngừng nhận định rằng "nó như một trò chơi xếp hình".





Công trình Culver được thiết kế bởi công ty kiến trúc Dirk Denison Architects này đã thể hiện một sự phát triển kiến trúc xanh tại hình thái đô thị; được nhìn nhận và thiết kế nhằm mang lại một không gian thoáng đãng và đa dạng cho khu vực sinh hoạt và làm việc. Công trình được thiết kế với những mặt bằng và mặt cắt đa dạng, mang lại hàng loạt các không gian độc nhất. Thiết kế sử dụng những trật tự sắp đặt năng động, nhẹ và có mảng cây xanh như là một thứ ngôn ngữ kiến trúc của bản thân công trình. Công trình được sắp đặt là một thiết kế phức hợp bền vững: một không gian thương mại chiếm hết không gian tầng trệt và 8 căn hộ dân cư được bố trí từ tầng 2 đến tầng 6. Mục tiêu quan trọng của công trình Culver là đẩy thiết kế mặt dựng với các chiến lược thiết kế xanh tại một dự án phức hợp tư nhân, nhằm nâng mức đánh giá chất lượng về phát triển kiến trúc xanh lên một tầm mới trong tương lai tại thành phố cũng như trên toàn khu vực.



Dự án tìm cách mở rộng cảm nhận về môi trường của chính phủ thành phố đến khu vực tư nhân, thực hiện các hành động đã được thông qua của quản lý thành phố như các mái nhà xanh và tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng và cung cấp các giải pháp này như là các tiện ích cộng đồng thông thường dành cho dân cư của công trình. Dự án đã nhìn nhận lại một khu vực bị lãng quên tại một khu vực đông đúc của thành phố, ngay trực tiếp đối diện với Công viên quảng trường lịch sử Washington. Thiết kế tìm cách tối ưu cơ sở hạ tầng hiện hữu, ví dụ như một tòa nhà kho trên khu đất được gìn giữ lại phần lớn và được sử dụng lại, trong khi một phần mới của công trình được xây dựng phía trước và phía trên nó. Việc này cho phép nhóm kiến trúc sư đạt được mật độ sử dụng khu đất tối đa mà không gây ra những ảnh động xấu đến công trình hiện hữu. Ngoài công viên quảng trường, khu đất còn mang lại cho các dân cư trong tương lai sự tiện nghi đến các cửa hàng, các trường học, các nhà hàng, các trung tâm cộng đồng và văn hóa, đồng thời là sự đa dạng các hình thức giao thông công cộng, tất cả đều được đặt trong bán kính đi bộ thuận tiện.



Giai đoạn thiết kế dự án đã thể hiện một nỗ lực cộng tác thật sự, và việc này được thể hiện một cách rõ nét thông qua sự tiên phong của các thành phần cấu tạo công trình. Công trình được áp dụng các phương pháp xây dựng xanh tiên tiến nhất, sử dụng các vật liệu thân thiện với môi trường và vật liệu địa phương có chất lượng cao nhất. Công trình được bố trí với trục dài theo trục đông-tây cho phép tận dụng tối đa ánh nắng mặt trời phía nam, đặc biệt là từ tầng 3 trở lên. Nhóm thiết kế đã chọn tường kính Low-E có tiêu chuẩn cao làm vật liệu chính cho mặt đứng của công trình. Các mặt đứng được điều chỉnh để tận dụng tối đa các lợi ích của việc bố trí những bức tường cách nhiệt cũng như các không gian nội thất và ngoại thất trồng cây xanh nhằm giảm bớt đi cái lạnh lẽo của mùa đông và cái nóng oi bức của mùa hè.


Sơ đồ vườn


Sơ đồ vùng đệm

Trong suốt giai đoạn thiết kế, nhóm kiến trúc sư đã cùng nhau hình thành nên các không gian độc nhất và tiên phong nhằm kiểm soát tối đa sự trao đổi nhiệt: các không gian xanh có tác dụng như "các vùng đệm" có vai trò quan trọng cho phép sự nới rộng và làm không gian cho việc lắp đặt mặt đứng hai lớp tại các điểm mấu chốt trên toàn chiều dài công trình. Các không gian này có vai trò như các vườn mùa đông có thể mở hoàn toàn tận dụng điều kiện thời tiết bên ngoài hoặc đóng kín hoàn toàn để tạo nên một không gian cách nhiệt trong điều kiện thời tiết không phù hợp. Ngoài các không gian này ra, hành lang bên ngoài mang lại bóng râm và đồng thời là sự kết nối trực tiếp cho bản thân dân cư công trình và khu vực công viên phía xa. Đồng thời mặt đứng kính còn phản chiếu không gian công viên bên ngoài, như vậy các không gian xanh bố trí đằng trước và bên trong lớp vỏ ngoài của công trình đã mang không gian công viên kế cận vào công trình.





Các loại cây rụng lá theo mùa mang lại bóng râm cho các mặt đối diện trực tiếp với ánh nắng mặt trời vào mùa hè oi bức, đồng thời cho phép ánh nắng sưởi ấm các sàn bêtông tại các tầng vào mùa đông. Ngoài ra, các cây xanh tươi trở thành một phần hữu hình trong cuộc sống thường ngày của cư dân, cho phép mang lại các ích lợi về thể chất cũng như tinh thần. Nói một cách ngắn gọn, việc chú ý đến khả năng vận hành của công trình đã hình thành nên các không gian độc nhất tại các căn hộ với các mảng xanh chuyển tiếp, trở thành các tiện ích thật sự cho cư dân và hình thành nên một cảnh quan thực vật 3 chiều hòa quyện giữa các không gian bên trong và bên ngoài công trình.



Ngoài các không gian mùa đông xanh, công trình còn tận dụng tối đa mái xanh bằng các loại cây trồng bản địa như là một tiện ích cho cư dân như một hệ thống sinh thái nhỏ đô thị, giúp làm trong sạch bầu không khí và giảm thiểu hiệu ứng đảo nhiệt. Hơn nữa, mái còn thu hoạch nước mưa để phục vụ cho việc tưới nước các không gian xanh, làm giảm tác động của mưa xối xuống hệ thống thoát nước khu vực và cắt giảm lượng nước tiêu dùng cần thiết. Nước tiêu dùng còn được cắt giảm thông qua việc tận dụng các thiết bị tiết kiệm nước được bố trí trong toàn bộ công trình.


Hệ thống xây dựng xanh

Các thiết bị khác của công trình bao gồm các hệ thống cơ học hiệu quả, năng suất cao nhằm tối ưu hóa việc sử dụng các tấm sàn bêtông trong hệ thống sưởi nhiệt bức xạ. Không khí tự nhiên sẽ vào công trình chủ yếu thông qua các cửa sổ có thể điều chỉnh đóng mở và các không gian vườn mùa đông, nhưng sẽ được hỗ trợ bằng hệ thống cung cấp không khí cơ học hiệu quả cao để tận dụng công nghệ tái sử dụng nhiệt năng nhằm mang lại cho các không gian nội thất với không khí trong lành trong những thời điểm trong năm khi các vườn mùa đông phải đóng kín. Các kỹ thuật tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên nhằm giảm lượng điện năng tiêu thụ với tất cả các không gian được thiết kế tận dụng ánh sáng; hệ thống đèn điện được thiết kế vượt các mức tiêu chuẩn của chuẩn đánh giá năng lượng Energy Star. Các thiết bị sử dụng năng lượng và nước hiệu quả được sử dụng cho tất cả căn hộ và dân cư được khuyến khích tham gia vào chương trình năng lượng xanh thông qua việc mua năng lượng từ những nguồn năng lượng tái tạo. Dân cư cũng đồng thời có một không gian kho trung tâm làm chỗ đậu xe đạp và sẽ áp dụng một chương trình tái chế rác thải triệt để cho dân cư cũng như những chủ thương mại tại tầng trệt. Kỹ thuật xây dựng được thiết kế để quản lý và giảm thiểu lượng rác thải phát sinh trong quá trình xây dựng công trình. Trước khi công trình hoàn thành, nhằm ủng hộ các phương thức sử dụng hiệu quả năng lượng, chương trình nhận thức và đào tạo cho dân cư sẽ cung cấp thông tin, hướng dẫn cho dân cư những cách thức nào mà công trình vận hành. Thông qua đó, họ có thể tận dụng một cách tối đa các tiện ích, thiết kế bền vững của công trình để tiết kiệm năng lượng một cách hiệu quả nhất.









Thiết kế công trình Culver House đã hình thành nên một mô hình kiểu mẫu cho sự phát triển bất động sản tư nhân phức hợp bền vững tại thành phố Chicago và cố gắng vượt qua các phương thức áp dụng công trình xanh thông thường. Bằng cách học hỏi thông qua việc thử nghiệm các kỹ thuật bền vững, cùng với những ý tưởng đột phá mới mẻ cho các không gian năng động đã mang lại khả năng kiểm soát môi trường nội thất của công trình. Dự án đã nâng cao các mức giới hạn của những kỹ thuật tiết kiệm năng lượng, đồng thời sử dụng các phương án thiết kế như là các tiện ích dành cho dân cư công trình. Đây là một sự giao thoa then chốt giữa công năng và tiện ích mà nhóm thiết kế hy vọng sẽ là mô hình kiểu mẫu cho những phát triển khác trong tương lai, thay đổi lại các kỹ thuật công trình bền vững từ bảng liệt kê kiểm tra thông thường để trở thành một chiến lược thiết kế tích hợp một cách trọn vẹn.

KTS Vũ Linh Quang - Công ty Kiến trúc ARDOR Architects (biên dịch từ ArchDaily)